2020-08-11 | Bridgestone Team
Bánh xe ô tô là gì? Cấu tạo và cách đọc các thông số lốp xe ô tô
Lốp xe ô tô là bộ phận tạo điểm tiếp xúc giữa phương tiện và mặt đường. Hiểu rõ cấu tạo của lốp xe giúp tài xế chọn đúng sản phẩm cho từng dòng xe, đọc được thông số kỹ thuật in trên hông lốp, và phát hiện sớm dấu hiệu hư hỏng trước khi sự cố xảy ra. Trong bài viết dưới đây, cùng Bridgestone tìm hiểu chi tiết cấu tạo lốp xe ô tô theo từng bộ phận, phân loại hoa lốp theo địa hình vận hành và hướng dẫn cách đọc dãy thông số trên bánh xe ô tô.
Lốp xe ô tô là gì?
Lốp xe ô tô là lớp vỏ cao su bao bọc bên ngoài bánh xe, tiếp xúc trực tiếp với mặt đường, chịu toàn bộ tải trọng, lực kéo và lực phanh của phương tiện. Đây là bộ phận duy nhất trên xe tạo điểm tiếp xúc với mặt đường, diện tích tiếp xúc của mỗi lốp chỉ tương đương một tờ giấy A4, nhưng phải chịu toàn bộ tải trọng, lực kéo, và lực phanh của phương tiện.
Lốp xe không chỉ đơn thuần là lớp cao su bọc vành. Cấu trúc của lốp là tổ hợp nhiều lớp vật liệu: cao su tổng hợp, sợi bố (nylon, polyester hoặc thép), lớp đai thép và dây tanh kim loại. Mỗi lớp đảm nhận một nhiệm vụ riêng, từ việc hấp thụ rung động, chịu áp suất khí nén, đến bảo vệ bố lốp khỏi mài mòn.
Lốp xe trên bánh xe ô tô là bộ phận nâng đỡ toàn bộ khối lượng xe và hàng hóa trên xe (Nguồn: Sưu tầm)
Các chức năng chính của lốp xe trên bánh xe ô tô
Lốp xe không chỉ đơn thuần là miếng cao su bọc ngoài mâm. Đây là bộ phận đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng:
- Nâng đỡ toàn bộ khung xe: Lốp xe cùng áp suất khí bên trong chịu đựng toàn bộ trọng lượng của xe.
- Bảo vệ mâm xe: Ngăn mâm kim loại tiếp xúc trực tiếp với mặt đường, tránh mài mòn và hư hỏng.
- Truyền lực và hỗ trợ lái xe: Tạo lực bám với mặt đường để xe có thể tăng tốc, phanh và đánh lái theo ý người lái.
- Hấp thụ dao động: Giảm chấn, hấp thu những rung lắc từ mặt đường gồ ghề, mang lại sự êm ái cho người ngồi trong xe.
- Đảm bảo an toàn: Độ bám đường tốt giúp xe xử lý ổn định trong các tình huống khẩn cấp như phanh gấp hay vào cua ở tốc độ cao.
Lốp xe ô tô đảm nhận nhiều chức năng như nâng đỡ khung xe, bảo vệ mâm, truyền lực và hấp thụ dao động từ mặt đường (Nguồn: Sưu tầm)
>> Xem thêm: Lốp xe bị nứt có sao không? Nguyên nhân & cách khắc phục hiệu quả
Cấu tạo của lốp xe ô tô
Lốp xe tải, lốp ô tô là bộ phận nâng đỡ toàn bộ khối lượng xe và hàng hóa trên xe. Cấu tạo của một chiếc lốp xe ô tô bao gồm nhiều lớp vật liệu khác nhau, phối hợp chặt chẽ để đảm bảo độ bền, độ an toàn và hiệu suất vận hành tối ưu.
Khung lốp (hay bố lốp)
Bố lốp ô tô là bộ khung cốt lõi của lốp, kết hợp nhiều lớp sợi (thép, nylon hoặc polyester) xen kẽ với chất liệu cao su. Bố lốp phải đủ cứng và bền để giữ áp suất lốp khí ổn định bên trong, đồng thời đủ linh hoạt để hấp thụ các dao động bên ngoài từ mặt đường. Đối với lốp xe buýt và xe tải, các sợi bố thường được làm bằng thép, còn lốp xe du lịch thường dùng nylon hoặc polyester.
Gai lốp (hoa lốp)
Gai lốp ô tô, lốp xe tải là lớp cao su ở bên ngoài bảo vệ lớp bố không bị mài mòn bởi sự ma sát và các hư hỏng bên ngoài do các tác động của mặt đường. Gai lốp là phần trực tiếp tiếp xúc với mặt đường và sinh ra lực ma sát để truyền lực chủ động và tải lực phanh lên mặt đường. Bề ngoài của gai lốp được thiết kế có nhiều rãnh thoát nước, làm tăng hiệu quả phanh và truyền lực.
Hông lốp (thành lốp)
Hông (thành) lốp xe tải, lốp ô tô là các lớp cao su được dùng để bao quanh bên hông lốp và bảo vệ lớp bố khỏi những tác động bên ngoài. Hông lốp liên tục biến dạng trong quá trình xe chuyển động, đóng vai trò hấp thụ lực và bảo vệ bố lốp khỏi các va đập bên ngoài. Đây cũng là nơi in các thông số kỹ thuật và tên thương hiệu lốp xe.
Lớp sợi gia cố (lớp đệm)
Lớp sợi gia cố là lớp sợi nằm giữa gai lốp và bố lốp, nó thường dùng để tăng cường sự liên kết giữa 2 lớp này và giúp làm giảm những va đập trên mặt đường sẽ tác dụng lên bố lốp.
Lớp đai (đệm cứng)
Lớp đai là các lớp sợi bố được dùng cho lốp bố dạng tròn. Chức năng chính là gia cố và giữ mặt lốp luôn nằm đúng vị trí dù xe vận hành trên bất kỳ địa hình nào. Lớp đai của lốp xe du lịch, xe buýt và xe tải thường được làm bằng thép.
Dây ta-lông (tanh lốp)
Dây ta-lông là bộ phận nằm ở hai mép của lốp, có cấu tạo từ dây thép rất chắc được cuốn quanh cạnh của bố lốp. Nhiệm vụ của tanh lốp là giữ lốp không bị tuột ra khỏi vành dưới tác động của các lực trong quá trình vận hành. Áp suất khí bên trong lốp đẩy các tanh sát vào vành, và được bảo vệ khỏi sự ma sát lên vành nhờ 1 lớp cao su cứng hơn gọi là lớp lót.
Cấu tạo của lốp xe trên bánh xe ô tô gồm bố lốp, gai lốp, hông lốp, lớp đai gia cố và tanh lốp (Nguồn: Sưu tầm)
Hoa lốp trong cấu tạo lốp xe ô tô ảnh hưởng như thế nào đến tính năng của xe?
Mỗi loại hoa lốp được thiết kế sao cho phù hợp với từng loại địa hình cũng như nhiệt độ thời tiết. Sau đây là những loại hoa lốp trong cấu tạo lốp xe ô tô phổ biến:
Dạng xuôi (Rib shape)
Hoa lốp xe tải, lốp ô tô dạng xuôi thường có các rãnh chạy dọc mặt lốp xe (thường gọi là gai dọc, xương sườn), với ưu điểm chính là lực cản nhỏ, độ ổn định và kiểm soát được lái tốt do lực bám trượt ngang lớn, thích hợp cho các loại xe chạy tốc độ cao vì ít sinh nhiệt.
Tuy nhiên, dạng hoa lốp xuôi này có nhược điểm là khả năng phanh và tăng tốc kém trên đường, Vì vậy, dạng xuôi chỉ thích hợp cho các xe đi trên đường nhựa, dùng cho bánh trước của xe tải hoặc cho xe buýt.
Hoa lốp dạng xuôi có các rãnh chạy dọc mặt lốp, giảm lực cản và phù hợp với bánh trước xe tải, xe buýt (Nguồn: Sưu tầm)
Dạng ngang (Lug shape)
Hoa lốp xe tải dạng ngang sẽ có các rãnh chạy ngang mặt lốp ta thường gọi là gai hình giun, với khả năng truyền động và phanh tốt nhất, độ bám cực tốt, thường là các loại lốp dành cho các loại xe tải, xe địa hình đi vào đường đất, đường bùn lầy lội.
Với kết cấu khối gai to bản, dạng này không thích hợp khi chạy tốc độ cao vì lí do tiếng ồn và lực cản quá lớn. Loại này sẽ thích hợp cho xe đi đường đất, cho bánh sau của xe ben, xe tải.
Hoa lốp dạng ngang giúp tăng độ bám và lực phanh trên đường đất, đường bùn lầy cho bánh sau xe tải (Nguồn: Sưu tầm)
Dạng khối (Block shape)
Với những chiếc lốp xe tải, lốp ô tô có nhiều hoa văn dạng khối với nhiều rãnh đan xen với nhau thì rất thích hợp để đi trên đường ướt hoặc điều kiện trơn trượt nhờ độ ổn định và khả năng đánh lái tốt, khả năng thoát nước là tối ưu.
Tuy vậy do các khối hoa lốp có thiết kế nhỏ và gần nhau hơn, lốp xe loại này cũng mòn nhanh hơn các loại lốp xe khác. Vì thế mà chúng thích hợp cho lốp xe đi vào trời mưa, hoặc lốp đa mùa ở các dòng xe du lịch, cũng có thể dùng làm bánh sau của loại lốp bố tròn cho các dòng xe thông thường.
Hoa lốp dạng khối với rãnh đan xen tối ưu thoát nước, phù hợp xe du lịch đi đường ướt và đường tuyết (Nguồn: Sưu tầm)
Dạng hình giun kết hợp xuôi (Rib-Lug shape)
Dạng hình giun kết hợp xuôi được sử dụng tốt cho cả trên đường nhựa lẫn trên đường đất, dùng cho cả bánh trước lẫn sau, thường thấy ở các dòng SUV, với những rãnh chạy dọc và ngang mặt lốp xe (gai xuôi và ngang). Các loại hoa văn dạng xuôi ở trung tâm lốp sẽ giúp xe định hướng tốt, trong khi phần hoa văn ở dạng giun vai lốp tăng cường khả năng phanh và lái xe.
Loại lốp xe ô tô, lốp xe tải dạng này này tốt cho cả đường nhựa lẫn đường đất; dùng cho cả bánh trước và cả bánh sau xe tải và xe buýt.
Hoa lốp Rib-Lug kết hợp gai dọc và gai ngang, vận hành ổn định trên đường nhựa lẫn đường đất, phổ biến ở dòng SUV (Nguồn: Sưu tầm)
Dạng bất đối xứng (Asymmetric)
Hoa lốp dạng bất đối xứng thì rất hay thấy ở các lốp hiệu suất cao hoặc dùng xe thể thao, vì chúng thể hiện khả năng ưu việt nhất khi xe vận hành tốc độ cao do tối ưu biên dạng tiếp xúc, tăng độ bám đường ở vùng ngoài của mặt lốp.
Tuy nhiên, do hoa lốp được thiết kế khác nhau ở mỗi bên lốp, khi lắp lốp cần phải lắp đúng mặt ngoài, mặt trong cho đúng.
Hoa lốp bất đối xứng thiết kế hai bên khác nhau, tăng độ bám đường cho xe thể thao vận hành tốc độ cao (Nguồn: Sưu tầm)
Dạng định hướng (Directional)
Hoa lốp xe tải, lốp ô tô dạng này được định hướng có các rãnh ngang cả hai bên lốp đều hướng về cùng một hướng. Ưu điểm của dạng lốp này là khả năng lái và phanh rất tốt, thoát nước nhanh đồng nghĩa với sự ổn định trên đường ướt, thích hợp khi xe chạy tốc độ cao.
Hoa lốp định hướng có rãnh hai bên hướng cùng chiều, thoát nước nhanh, ổn định trên đường ướt tốc độ cao (Nguồn: Sưu tầm)
Cách đọc và ý nghĩa các thông số lốp xe
Mỗi lốp xe ô tô đều in dãy ký tự gồm chữ và số trên hông lốp. Dãy thông số này thể hiện kích thước, cấu trúc, tải trọng, và tốc độ giới hạn của lốp. Người lái có thể đọc và hiểu ý nghĩa từng ký hiệu để chọn đúng loại lốp cho xe.
Ý nghĩa từng ký tự trong dãy thông số lốp xe đúng chuẩn như sau:
- Loại lốp (chữ cái đầu tiên): Xác định nhóm phương tiện sử dụng. P (Passenger) dùng cho xe du lịch, LT (Light Truck) dùng cho xe tải nhẹ, C dùng cho xe van hoặc xe thương mại, T dùng cho lốp dự phòng.
- Chiều rộng lốp (ba chữ số tiếp theo): Khoảng cách giữa hai hông lốp, đo bằng milimet (mm). Số càng lớn, bề ngang lốp càng rộng.
- Tỷ lệ hông lốp (hai chữ số sau dấu "/"): Tỷ số giữa chiều cao hông lốp và chiều rộng lốp, biểu thị bằng phần trăm.
- Cấu trúc bố (chữ cái tiếp theo): R (Radial) là cấu trúc bố tỏa tròn, phổ biến trên xe du lịch. D (Diagonal) là cấu trúc bố chéo. B (Belted-Bias) là cấu trúc bố đai chéo.
- Đường kính mâm (hai chữ số phía sau): Đường kính vành lắp lốp, đo bằng inch.
- Chỉ số tải trọng (hai chữ số kế tiếp): Tải trọng tối đa mà một lốp đơn chịu được, quy đổi sang đơn vị kilogram (kg).
- Chỉ số tốc độ (chữ cái cuối cùng): Giới hạn tốc độ mà lốp duy trì khi chở đủ tải.
Ví dụ: Dãy thông số chuẩn trên lốp xe ô tô: P 205/65 R15 91 V
- P: Lốp dành cho xe du lịch hoặc gia đình.
- 205: Chiều rộng lốp là 205 mm.
- 65: Chiều cao hông lốp bằng 65% chiều rộng, tương đương 133.25 mm.
- R: Là loại lốp có cấu trúc bố thép tỏa tròn Radial.
- 15: Đường kính mâm 15 inches.
- 91: Chỉ số tải trọng tối đa là 91 trên mỗi lốp.
- V: Tốc độ tối đa là 240 km/h khi chở đủ tải.
Người lái cần đối chiếu thông số lốp với khuyến nghị của nhà sản xuất xe, in trên khung cửa lái hoặc trong sổ tay hướng dẫn. Lắp lốp sai kích thước hoặc sai chỉ số tải có thể gây mất ổn định khi vận hành và giảm tuổi thọ lốp xe ô tô.
Cách đọc các thông số kỹ thuật trên hông lốp xe ô tô đơn giản (Nguồn: Sưu tầm)
Một số ký hiệu khác trên lốp xe ô tô
Ngoài dãy thông số kích thước chính, trên lốp xe còn có nhiều ký hiệu khác như:
- Treadwear (chỉ số chống mòn): Giá trị tiêu chuẩn là 100. Số càng cao, lốp càng bền mòn.
- Traction (khả năng bám đường): Các mức giảm dần: AA → A → B → C. Lốp hạng AA bám đường tốt nhất trên đường ướt.
- Temperature (khả năng chịu nhiệt): Các mức giảm dần: A → B → C. Hạng A chịu nhiệt tốt nhất.
- DOT + 4 số cuối (ngày sản xuất): 2 số đầu là tuần sản xuất, 2 số sau là năm. Ví dụ: DOT...1823 sẽ là tuần 18, năm 2023.
- Tubeless/Tube Type: Tubeless là lốp không săm; Tube Type là lốp có săm.
- Max Load/Max Press: Tải trọng tối đa và áp suất bơm tối đa mà lốp chịu được.
- M+S hoặc M/S: Lốp có thể sử dụng trên đường bùn và tuyết.
- XL/Reinforced: Lốp gia cường, chịu tải cao hơn so với lốp tiêu chuẩn cùng kích cỡ.
Một số lưu ý khi lựa chọn lốp xe ô tô
Lốp xe là bộ phận liên quan trực tiếp đến sự an toàn khi lái xe. Để lựa chọn lốp xe ô tô phù hợp và đạt chất lượng tốt, bạn có thể xem xét các tiêu chí sau:
Thương hiệu uy tín
Khi lựa chọn lốp xe ô tô, thương hiệu là yếu tố đầu tiên bạn nên xem xét. Lốp từ thương hiệu uy tín không chỉ đảm bảo chất lượng vật liệu mà còn được kiểm định nghiêm ngặt về độ an toàn, độ bền và hiệu suất vận hành. Bridgestone - một thương hiệu lốp xe Nhật Bản với hơn 90 năm kinh nghiệm, chính là lựa chọn đáng tin cậy cho mọi dòng xe tại Việt Nam.
Tùy vào nhu cầu sử dụng, Bridgestone cung cấp đa dạng dòng lốp phù hợp:
- Lốp Bridgestone Ecopia H/L001: Dòng lốp tiết kiệm nhiên liệu dành cho SUV/CUV, với thiết kế giảm lực cản lăn giúp cải thiện hiệu suất nhiên liệu đáng kể, tự tin vận hành trên đường ướt và tuổi thọ lốp cao.
- Lốp Bridgestone Ecopia EP300: Dòng lốp tiết kiệm nhiên liệu, bám đường ướt tốt, độ bền cao
- Lốp Bridgestone Turanza 6: Dòng lốp cao cấp thế hệ mới, êm ái vượt trội, giảm ồn và tăng bộ bám đường ướt.
- Lốp Bridgestone Turanza T005A: Dòng lốp cao cấp, êm ái, chống ồn tốt, bám đường ổn định cả khô lẫn ướt.
Tham khảo bảng giá lốp xe
Giá cả cũng là tiêu chí mà tài xế xe ô tô cần xem xét khi mua lốp. Mỗi lốp xe tùy thuộc vào các tính năng riêng để đưa ra giá trị cho sản phẩm nên giá cả sẽ không giống nhau. Bạn nên xem xét bảng giá lốp xe của từng thương hiệu để chọn được dòng lốp phù hợp với nhu cầu và điều kiện của bản thân.
Độ bền bỉ
Một tiêu chí cũng quan trọng không kém trong việc xem xét khi mua lốp xe ô tô đó là độ bền bỉ. Nếu sở hữu những bánh xe có độ bền cao bạn sẽ không lo về việc lốp nhanh bị mòn phải thay thế sớm. Từ đó, bạn sẽ tiết kiệm được chi phí thay thế.
Cấu tạo lốp xe ô tô có tính năng an toàn cao
Một trong những tiêu chí cần có và quan trọng tiếp theo đó là tính năng an toàn cao của lốp xe ô tô. Tính năng này được quyết định bởi đặc điểm cấu tạo lốp xe ô tô và độ bám đường tốt. Nhờ đó, quá trình di chuyển sẽ diễn ra êm ái, linh hoạt và an toàn hơn.
Hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu
Nếu bạn ưu tiên tiêu chí tiết kiệm chi phí, chúng tôi khuyên bạn nên chọn mua lốp xe có kháng lăn thấp. Vì miếng dán tiếp xúc nhỏ hơn nên ít ma sát hơn và từ đó, bánh xe lăn dễ dàng và tiết kiệm nhiên liệu hơn. Ngược lại, nếu bạn đang tìm kiếm dòng lốp có lực kéo mạnh và hiệu suất cao thì nên chọn bánh có miếng dán tiếp xúc lớn, nhiều ma sát hơn.
5 tiêu chí chọn lốp xe ô tô từ thương hiệu, giá, độ bền, tính năng an toàn và tiết kiệm nhiên liệu (Nguồn: Sưu tầm)
>>> Xem thêm: Hãng lốp xe ô tô Bridgestone là của nước nào, có tốt không?
Câu hỏi thường gặp
Bánh xe ô tô là gì?
Bánh xe ô tô là cụm bộ phận hoàn chỉnh bao gồm mâm xe (vành kim loại) và lốp xe (vỏ cao su). Đây là bộ phận trực tiếp tiếp xúc với mặt đường, chịu trách nhiệm nâng đỡ toàn bộ khối lượng xe, hỗ trợ tăng tốc, phanh và điều hướng.
Bánh xe ô tô giá bao nhiêu?
Giá một bánh xe ô tô hoàn chỉnh dao động từ 1.500.000 VNĐ đến 25.000.000 VNĐ mỗi chiếc (*), tùy theo dòng xe và thương hiệu. Mức giá phụ thuộc vào ba yếu tố:
- Kích thước lốp và mâm: Lốp xe du lịch cỡ 14–16 inch có giá thấp hơn lốp SUV cỡ 18–22 inch.
- Thương hiệu và công nghệ: Lốp run-flat, lốp dành cho xe điện, lốp tiết kiệm nhiên liệu hay lốp hiệu suất cao đều có công nghệ chế tạo riêng, quyết định giá trị sản phẩm.
- Mâm xe: Mâm đúc hợp kim nhôm có giá cao hơn mâm thép, mâm rèn cao hơn mâm đúc.
(*) Lưu ý: Báo giá trên chỉ mang tính tham khảo. Giá thực tế có thể thay đổi theo thời điểm, đại lý phân phối, và chính sách bảo hành.
Phân biệt lốp xe và bánh xe ô tô
Bánh xe và lốp xe là hai khái niệm thường bị dùng lẫn trong thực tế, nhưng về kỹ thuật, chúng khác nhau hoàn toàn.
- Bánh xe ô tô: Bánh xe ô tô là bộ phận hình tròn, cấu tạo gồm lốp và mâm (vành), quay quanh trục để truyền lực, đỡ trọng tải và dẫn hướng cho xe
- Lốp xe ô tô: Là bộ phận hình tròn bằng cao su, bao bọc bên ngoài mâm (vành) và tiếp xúc trực tiếp với mặt đường.
Bánh xe ô tô tuy nhỏ nhưng lại giữ vai trò then chốt trong việc đảm bảo an toàn và hiệu suất vận hành của cả chiếc xe. Hiểu rõ cấu tạo lốp xe ô tô, từ bố lốp, gai lốp, hông lốp đến tanh lốp, cũng như cách đọc đúng các thông số kỹ thuật in trên lốp sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc lựa chọn, bảo dưỡng và thay thế lốp đúng thời điểm.
Một chiếc lốp phù hợp không chỉ giúp xe vận hành êm ái, tiết kiệm nhiên liệu mà còn là lớp bảo vệ quan trọng nhất giữa bạn và mặt đường. Vì vậy, đừng xem nhẹ việc kiểm tra lốp xe định kỳ, đặc biệt trước những chuyến đi dài hay khi thời tiết thay đổi.
Bridgestone chuyên phân phối các loại lốp xe ô tô, lốp xe tải cao cấp đem lại trải nghiệm tuyệt vời cho người lái xe, nhờ chất lượng bền bỉ, độ bám đường vượt trội và danh mục sản phẩm đa dạng từ xe du lịch, SUV đến xe tải. Dù bạn đang tìm lốp tiết kiệm nhiên liệu hay lốp hiệu suất cao, Bridgestone đều có dòng sản phẩm phù hợp.
Vui lòng liên hệ với Bridgestone để được tư vấn thêm về các loại phụ kiện và lốp xe:
📧 https://www.facebook.com/Bridgestonetirevietnam/
📞 1900 54 54 68
Tag: cách đọc thông số lốp ô tô, cách đọc thông số lốp xe máy, bánh xe bị phù, vá vỏ ô tô, lốp xe tải cũ, bơm lốp oto, cảm biến áp suất lốp, bảo dưỡng lốp ô tô, lốp xe toàn an, lốp không săm, hệ thống làm mát ô tô, thay lốp xe, rẽ phải khi đèn đỏ, ô tô chạy quá tốc độ 10-20km, xe 7 chỗ chở được mấy người